2011-04-24

On Muthuswami Dikshitar

dakṣiṇabhāratīyaśāstrīyasaṅgītalōkaḥ anēkairvāggēyakāraiḥ samalaṅkr̥tō vidyatē । tēṣu kaviṣu gāyakēṣu vādakēṣu vā trimūrtināmānō vikhyātāḥ । trimūrtiṣvanyatamaḥ kaviḥ vaiṇikō gāyakaśca muktasvāmidīkṣitanāmā । tadracanā ālōkituṁ yatnōyaṁ kr̥taḥ ।

jīvitam

dramiḍadēśasthā kāvērītaṭasthitā śrīnagarī dīkṣitasya janmabhūmirbabhūba । brāhmaṇakulajaḥ sa vēdāgamaśāstrapurāṇādhyayanaṁ yathākramaṁ vidhāya jñānavardhanāya pitrā prēṣitaḥ kāśīṁ pratijagāma । tasmājjātaḥ kṣētrāṭanavyavahāraḥ ājīvaṁ tēna pālita āsīt । dramiḍadēśaṁ pratyāgatya taṇikānagarē taṇikēśvarālayē saṅgītaracanāṁ prārēbhē । tasmāt ābhāratamaṭan pratyēkasmin bhagavadgr̥hē saṁskr̥tayā vācā kr̥tīḥ viracayāmāsa । gānē vihāya vīṇāyāmapi dīkṣitasya naipuṇyam amuṣyaiva gānādvijñāyatē[1]

trimūrtisthānam

śyāmakr̥ṣṇaḥ tyāgarājaḥ muktasvāmidīkṣitaścēti vāggēyakārā upadviśatavarṣēbhyaḥ prāk tañjapurīpārśvē pañcanadakṣētrē nyūṣuḥ । yadyapi trimūrtināmānaḥ nādimāḥ kavayitāraḥ, na vā gānasaṅkhyayā br̥hāntaḥ । tathāpi tadracanānāṁ śrēyō gāmbhīryam ādhunikaprācuryañca manasi nidhāya samakālikāstē saṅgītatrimūrtaya ityabhidhīyantē ।

parantu dīkṣitasya kr̥tīnāṁ śrēyaḥ kīdr̥k । dyōtanīyāścāṁśāḥ kē । tatkr̥tayōnyēṣāṁ gānaiḥ kathaṁ bhinnāḥ । adyatanī tāsāṁ pracuratā kva ।

kṣētrāṭanam

dīkṣitō bhagavaddarśanāyābhāratavarṣaṁ paribhramati sma । mandiraṁ mandiraṁ gatvā tatratyāṁ mūrtimādhārībhūtāḥ kr̥tī racayati sma । pratyēkaṁ kr̥tyāṁ kṣētravarṇanaṁ, sthalapurāṇaṁ, śilpavarṇanā, taddēvadarśanaṁ prāptānāṁ bhāgavatānāṁ nāmāvaliḥ, sthalavr̥kṣataḍāgādīni, viśēṣapūjāvidhayaḥ, utsavāścēti bahavō hyaṁśā dyōtitāḥ । aitihāsikadr̥ṣṭyā dīkṣitasya racanāḥ amūlyā rājantē, yadarthaṁ sarvō lōkaḥ kr̥tajñō bhavēt ।

saṁskr̥takauśalam

cirakālasya pariṇāmāt nānāvidhadēśēṣu prayōgācca naikē bhēdāḥ saṁskr̥bhāṣāyāṁ sañjātāḥ santi । ēkōrthaḥ vividhābhī rītibhiḥ sampadyatē ityataḥ tatprāvīṇyaṁ duṣkaraṁ syāt । durlabhayā tayā bhāṣayā catuḥśatādhikāḥ kr̥tayō racitā iti na nīcō yatnaḥ । nanu nānāprakāraiḥ kāvyalakṣaṇaiḥ dvitīyākṣaraprāsēna antyaprāsēna gōpucchaśrōtōvahādiyatibhiḥ saptabhiśca vibhaktibhiralaṅkr̥tā imāḥ kr̥tayaḥ । āgamaśāstrādiṣu kavērmahajjñānamadhikr̥tya, bījākṣarairitaramantraiḥ prōkṣitāḥ śōbhantē ।
kintu mahati tatprayatnēpi, vyākaraṇadōṣāḥ kvacit dr̥śyanta ityapi vācyam । “manōllāsakaraṁ”[2], “manōllāsinīṁ”[3] iti apapadē[4]; “mana ullāsakaraṁ”, “mana ullāsinīm” iti bhavētām । “akhilabhuvanasākṣi”, “kaṭākṣi”[5] ityatra dōṣadvayam[6] āpannam । “akhilabhuvanasākṣiṇi”, “kaṭākṣiṇi” ityēva bhavētām । “raṅganāyakīsamētaṁ”[9] ityatra dēvyā nāmni ṅī duṣyati, ṇvulō vihitatvāt । "raṅganāyikāsamētaṁ" syāt ।
api ca, itarē saṁskr̥tanipuṇāḥ kr̥tivarṇagītakīrtanādīni saṁskr̥tēna racitavanta ēva । svātinakṣatrajātō mahārājaḥ śrīrāmavarmā sundarītamāḥ prasiddhāśca kr̥tīḥ sasr̥ja । saṁskr̥tasāhityasaundaryaṁ dīkṣitēnēva śrīrāmavarmaṇāpi darśayāmāsē । yathā rājā tathaiva prajāḥ tatsadasyāḥ tañjapurīcatuṣkanāmakāḥ ।
saṁskr̥tētarakavayōpi saṁskr̥tapadānyupayujya – viśēṣatayā prācuryēvidyamānāni tatsamāni padānyupayujya – naikāḥ kr̥tī racayāmāsuḥ । tyāgarājasya kr̥tayaḥ mukhyatayā triliṅgabhāṣayaiva, paraṁ tadbhāṣāyāṁ saṁskr̥taprabhāvāt saṁskr̥tapadāni bahutra vidyantē । samastapadaprayōgāt ślēṣādyalaṅkārēbhyaḥ prāsādilakṣaṇōpayōgādvā, tyāgarājasya sumahat saṁskr̥tajñānaṁ pratyakṣam asti ।
udāhartuṁ “gītārtham” ityārabhamāṇāyāḥ kr̥tēḥ ēkasminnēva caraṇē “hari”-padaṁ tribhirarthaiḥ prayuyujē । yathā nārāyaṇārthē hariharabhāskarakālādi-padē, kapyarthē harivararūpa-padē[7], svarṇārthē harihaya-padē[8] cēti ।
tyāgarājasyaiva tricaturāṇi gānāni saṁskr̥tēna vidyantē । udāharaṇēna pañcaratnakr̥tiṣu prathamā “jagadānandakāraka” ityārabhamāṇā saṁskr̥taiḥ daśabhiścaraṇaiḥ bhūṣitā virājatē ।
purandaradāsasya, vyāsarājasya, pattanavāsinaḥ subrahmaṇyāryasya, mahāvaidyanāthaśivasya, rāmanāthapurajātasya śrīnivāsāryasya, mahīṣapuranivāsinaḥ vāsudēvācāryasya, harikēśapurajātasya muktāryabhāgavatasya kr̥tiṣu hi saṁskr̥takauśalaṁ mēdhāvilāsaśca spaṣṭatayā dr̥śyētē ।
atha śaṅkōdēti saṁskr̥talōkē dīkṣitakr̥tīnāṁ kiṁ sthānam । gaṇayituṁ samakālīnāni kāvyāni cētavyāni, kāvyaśailyāḥ kālakramaparivartanasya aparigaṇyatvāt । tasminnēvāvadhau labhyantē bahūni kāvyāni vividhān aṁśān adhikr̥tāni – yathā vaṅgavāsinō bharatacandrasya gaṅgāṣṭakaṁ, vēṅkaṭādhvaryōrlakṣmīsahasraṁ, gaṅgādēvyā madhurāvijayaṁ, viśvēśvarapāṇḍēyasya rōmavallīśatakaṁ, jagannāthasya rasagaṅgādharaṁ cēti । tēṣāṁ tulanāyāḥ dīkṣitakr̥tīnāṁ madhyamastaraṁ spaṣṭam । kaviśrēṣṭhā vēdāntadēśikādayaḥ atra nāvāhitā ēva ।

karṇarañjakatvam

saṅgītasya sarvaprathamaṁ lakṣyam asti rasikēṣu śrōtradvārā rañjanabhāvasya vyutpattiḥ, tasyāḥ tēṣāṁ manasām ākarṣaṇam । tata imāni gānāni kiyanti manōhārīṇīti praśna udbhavati । vividhaiḥ yatiprāsādibhiḥ saṅgītalakṣaṇaiḥ sampannāni santyapi lakṣyēṇāpūrṇāni । kvēti vicāryamāṇē dvitrāṇi kāraṇāni sphuranti ।

layaḥ

dīkṣitasya kr̥tiṣu layaviśēṣā viralāḥ । bahvyaḥ kr̥tayaḥ samakālatālēnārabhantē, yarhi tyāgarājasya tadanvitānāṁ vā kr̥tayaḥ atītatālēna utpannā vartantē । tadatītatālaiḥ ārambhāt kācit gatiḥ kaścit vēgaḥ tataḥ kaścana manōbhāvaśca samutpadyantē । vilambakālāsvapi tyāgarājīyāsu kr̥tiṣu sāhityaṁ tālāya kalpata iti viśēṣaḥ । punaḥ kṣētrēsmin lakṣaṇatvēna dīkṣitasya gānānyuttamāni – śūlādisaptatālai racitāstasyaiva kr̥tayō nānyasya । parantu tatkr̥tiṣu sāhityaṁ tathā vyavasthāpitaṁ yathā kācit jāmitōdbhavati, atō layalakṣaṇañca hīnatvamitam ।
uttarabhāratīyasya śāstrīyasaṅgītasya prabhāvaścātra kāraṇāntaraṁ syāt । kāśyāmuttarabhāratīyaṁ saṅgītaṁ dīkṣitēna samadhīyē । tasmādadhītāni lakṣaṇāni kr̥tīḥ praviśēyuḥ । uttabhāratīyē saṅgītē tālaprakaraṇaṁ saralataraṁ, tatsaṅgītasya mukhyāṁśatvēna na ca parigaṇyatē ।

saṅgatyabhāvaḥ

dvitīyō hētuḥ kr̥tiṣvavidyamānāḥ saṅgatayaḥ । saṅgatirnāma ēkasyā ēva sāhityapaṅktēḥ pūrvakalpitaṁ bahuvidhagānam । prāyēṇa tyāgarājādīnāṁ kr̥tiṣu vāggēyakāraḥ svayamēva saṅgatīḥ kalpayāñcakārōtāhōsvit tacchiṣyā iti vivādārham । kathamapi, dīkṣitasya śiṣyāvalyā abhāvādvā saṅgatayō na bhavanti ।

pravarānvitānāṁ saṁskaraṇam

kasyacit racanā bhūyō bhūyō gānēna suśōbhantē । pratyēkaṁ gāyakaḥ svakalpanayā racanāṁ saṁskarati, bhūṣayati, śōbhayatē ca । dīkṣitānvitānām asattayā tasya racanā apakvā bhāsantē । adyatanēna punaḥpunargānēna tāḥ śōbhatāṁ gacchēyuḥ na vā ।

atha saṅgītakārēṣu sarvōttamaḥ saṁskr̥tajñō muktasvāmidīkṣitaḥ, ādhunikēṣu saṁskr̥takaviṣu saṅgītajñānitamaśca । parantu saṁskr̥tadarśanēna tasya padyāni madhyamānyēva । tathaiva manasaḥ ākarṣaṇaśaktiḥ tasya kr̥tiṣu madhyamaiva ।

[1] http://sahityam.net/wiki/Bala_Gopala
[2] http://sahityam.net/wiki/Neelachala_Natham
[3] http://sahityam.net/wiki/SrI_Sulinim
[4] “bhōbhagōaghōapūrvasya yōśi”, “lōpaḥ śākalyasya” iti sūtrābhyāṁ visargalōpaḥ sidhyati । tripadyāṁ praviṣṭāyāṁ satyāṁ, pūrvasya asiddhatvāt guṇasandhiḥ niṣiddhaḥ ।
[5] http://sahityam.net/wiki/Annapoorne_Vishalakshi
[6] kaṭākṣaḥ asya astīti innantaṁ “kaṭākṣī” । sambuddhau “na ṅisambuddhau” ityanēna "kaṭākṣin" । dēvyāḥ strītvāt “r̥nnēbhyō ṅīp” ityataḥ “kaṭākṣiṇī”; sambuddhau “ēṅhrasvātsambuddhēḥ” iti hrasvēkārō vihitaḥ; tataḥ “kaṭākṣiṇi” iti vācyam । tathaiva “sākṣiṇi” ।
[7] harivararūpaḥ harivarasya rūpaṁ yasya saḥ । harivaraḥ harīṇāṁ varaḥ kapīnāṁ śrēṣṭhaḥ । tasya kapiśrēṣṭhasya rūpaṁ yasya saḥ hanumān ।
[8] harihayaḥ hariḥ hayaḥ yasya saḥ । hariḥ svarṇaḥ hayaḥ aśvaḥ yasya saḥ । svarṇāśvaḥ dēvēndraḥ ।
[9] http://sahityam.net/wiki/Ranga_Nayakam_Bhavaye

2011-01-23

काकः गरुडायते

दक्षिणाफ्रिकादेशः अतिसुन्दरैः वन्यप्रदेशैः अलङ्कृतः वर्तते । तेषु प्रदेशेषु नैकानि राष्ट्रियोद्यानानि अन्तर्गतानि सन्ति यत्र नानाविधाः विचित्राः प्राणिनः विराजन्ते । उद्यानानां बृहत्तमं Kruger-उद्यानं ८५ वर्षेभ्यः प्राक् सर्वकारेण संस्थापितम् आसीत् । यद्यपि विरलतराः बहवः वनस्पतयः तत्र शोभन्ते, तथाऽपि उद्यानं जङ्गमानां कारणादेव सुविख्यातम् अस्ति । आफ्रिकाखण्डस्य “बृहत्पञ्चकाः” इत्याह्वयाः सिंहगजमहिषचित्रकगण्डाः तत्र दर्शनार्हा इति उद्यानस्य माहात्म्यम् । तत्रैव तीक्ष्णदन्ताः मकराश्च नदीः परिरक्षन्ति, तीक्ष्णखड्गाः रक्षकाः प्राकारान् इव ।
२००४-संवत्सरस्य September-मासे तत्रत्या काचित् घटना जाता । सौभाग्यं यत् अद्भुतः सम्भवोयं चलनचित्रयन्त्रेण गृहीत्वा कैश्चन पर्यटकैः चलनचित्रं रचितम् ।
जलबन्धकात् जातस्य तडागस्य तीरे महिषाः तृष्णां प्रशान्तुम् आयाताः । पार्श्वस्थाः सिंह्यः तद्वीक्षमाणाः कल्पिताहाराः सत्यः आक्रान्तुं सिद्धा अभवन् ।
महिषसमूहे तीरम् उपगते सति सिंह्यः आक्रमणं प्रारभन्त । भयत्रस्तमनसः महिषा इतस्ततः परिधावन्तः क्षेमोपायम् अन्विष्टवन्तः । सिंह्यस्तु दुर्बलान् निष्कपटान् वत्सान् एव वध्यान् अमन्यन्त । तदर्थं गवलसमूहम् इतस्ततः विद्रुत्य एकाकिनं वत्सं पदे कृत्वा जले अपातयन् । यावत् स वत्सः भीत्युन्मत्तः पदैः जलम् अताडयत्, तावत् जलवासी मकरः अकस्मात् उद्भूतः गभीरजलं प्रति वत्सम् आकर्षयत् । प्रचलिते मकरसिंहीनां युद्धे विजितवत्यः सिंह्यः मांसं भोक्तुं यावत् उद्यताः तावत् ताः महिषैः पुनरेकीभूय उपागताः ।
तथापि सिंहीनां भोजनं प्रवर्तमानम् एव । पर्यटकानां ध्वनिमुद्रितं मतं यत् स वत्सः मृतप्रायः इति । परन्तु झटिति एकः महिषः सिंहीभ्यः दुर्बलतमः सन्नपि ताः उपेत्य पद्भिः प्रहर्तुम् आरभत । काको गरुडायते स्म ।
तद्गरुडेन प्रेरिताः इतरे काकाः अपि आक्रान्तुकामाः सिंहीभयहेतवः परिवर्तिताः । सिंह्याः उत्क्षेपेण संग्रामः समारब्धः । रणभूम्या भूयः रक्तप्रवाहः दृष्टः ।
प्रवर्तमाने युद्धे स वत्सः रुधिरमयचर्मा, आत्मानं प्राप्तजीवनं मत्वा स्वसमूहमध्यम् अगच्छत् । तस्य पुनर्जीवनं कुटुम्बे पुनस्साहसम् अजनयत् । महिषैः कृतात् अन्तिमात् आक्रमणात् सिंह्यः सपरिवाराः पलायन्त ।
चित्रमिदं जालपुटात् लब्धुं शक्यते । भवद्भिः अदृष्टवद्भिः अवश्यं दृश्येत ।






2011-01-08

Snow

navavarṣadēśīyaḥ bālaḥ āsam । nāgapaṭṭanāt prāgjyōtiṣapuraṁ prati vāsaṁ parivartya pañca māsā atītāḥ । navīnē sthānē mama mitrāṇi tu dvitrāṇi ।

madhyāhnē kēndrīyavidyālayē itihāsapāṭhasya bhaṅgaṁ kurvatī uccaghōṣaṇā ākarṇitā । mahāvr̥ṣṭēḥ sambhāvanātaḥ sarvē chātrāḥ adhunā gr̥haṁ pratigacchēyuḥ । svālayaṁ prāpya krīḍanakēna sānandaṁ krīḍitum udyatōbhavam । akasmāt pitr̥vacanam – ahō, himapātaḥ! ambarīṣa, paśya paśya, ayamēva taddinē mayā varṇitaḥ! āścaryacakitaḥ san vātāyanam upasarpya gaganāt patataḥ śvētabindūn avālōkē ।

alabdhānumatirapi vinā cintanaṁ bahiragaccham । ēkaikaṁ patantaṁ kaṇaṁ karatalēna gr̥hṇāmi sma, yāvat kāyasya auṣṇyēna tuṣāraḥ jalībhūya hastāt drutaḥ । punaḥ pitr̥vacanaṁ – ambarīṣa, kiṁ vā karōṣi bahiḥ śaityē? antarāgaccha, jhaṭiti! nō cēt pīnasēna bādhiṣyasē । tathaiva anusr̥tam । āsāyaṁ krīḍādikaṁ tyaktvā prakōṣṭhē upaviśataḥ mama nētradvayaṁ himavataḥ jālēna baddham ।

yāvat hēmantaśiśirau samāptau tāvat mātuḥ udyōgaparivartanēna nivāsōpi parivartitaḥ । bhāvanagarē himapātō nāsti iti bālakēna mayā na apēkṣitam ।

mēghasthaṁ vāri svabhārēṇa bhūmiṁ prati patati, tāpē ucitē, vāyubalē ca ucitē, iti vaijñānikam । śaityakālēṣu tadēva jalaṁ śilībhūya himapātaḥ sampadyatē । tādr̥śā himapātēna bhūgōlasya dhruvīyāḥ prāntāḥ mahāparvataśikhāśca, sārvakālikahimēna ācchannā vidyantē । bhūmadhyarēkhāsamīpāḥ dēśāstu himapātamēva na jānatē ।

atha ghanō jalapātōpi daśādhikaiḥ prakāraiḥ lakṣitaḥ । kvacit sa kaṇarūpēṇa, kvacit śilākhaṇḍarūpēṇa । kvacit sa dhārāvāhī, kvacit śīkarā iva । bhāsatē yat jalaṁ kutra ghanībhavati ityasyāpi vibhinnāni uttarāṇi labhyantē । svakīyē mēghē vā, vāyunā upari gatvā śītatarē mēghāntarē vā, bhūmiṁ patat śītavāyuprabhūtaṁ vā śailatvaṁ yāti । amaraḥ prāha

avaśyāyastu nīhārastuṣārastuhinaṁ himam ।
prālēyaṁ mihikā cātha himānī himasaṁhatiḥ ॥

prāyaśaḥ ślōkasthāni bhinnāni padāni bhinnaprakārān himapātān sūcayēyuḥ, parantu adya pratyēkaṁ padasya spaṣṭārthaḥ nābhijñāyatē ।

bhāvanagarē vidyābhyāsaṁ samāpya amērikāvartinaṁ mahāvidyālayam anusaṁdhānāya prāpnavam । ṣikāgō-pārśvē nirjanē kugrāmē mahāvidyālayaḥ śatābdyāḥ prāk pratiṣṭhāpitaḥ । mitrābhāvāt saptāhāntēṣu kiṅkartavyatāvimūḍhaḥ calaccitrakrīḍādvārā kālaṁ nayāmi sma । ēvaṁ sati kadācit sūryāstamanavēlāyāṁ sahasā dēvō vr̥ṣṭaḥ । pāradapātaḥ jalapātaṁ himapātam akārayat । punaḥ sa ēva niṣkapaṭaḥ vismayaḥ bālyē anubhūtaḥ māṁ praviṣṭaḥ । vinā cintanaṁ bahiragaccham । ēkaikaṁ patantaṁ kaṇaṁ karatalēna gr̥hṇāmi sma, yāvat kāyasya auṣṇyēna tuṣāraḥ jalībhūya hastāt drutaḥ । himabindavaḥ mama mitrāṇi sañjātāḥ ॥

2011-01-01

தென்னிந்தியமொழி யொவ்வொன்றிலும் இசைமொழிபெயர்ப்பு

பல ஆண்டுகளாக கர்ணாடகவிசை கேட்டுகளித்துவருகிறேன். அவ்விசையின் மும்முகம் சுரம், சந்து மற்றும் பொருளெனத் திகழ்கின்றன. பாட்டுக்கள் பெரும்பாலும் தெலுங்கிலும் வடமொழியிலும் அமைந்ததனால் பாட்டின் பொருள் மற்றதமிழர்போல் நானும் அறியாதுள்ளேன்.
என்னைப்போல் இம்மாதிரி பல தமிழர் இருப்பர் என தோன்றுகிறது. இவ்வாறே மலையாளத்தவள் கன்னடப்பாட்டின் பொருள் காண்பதிலும் தெலுங்கன் தமிழ்ப்பாட்டறிவதிலும் சிரமம் அறிவர் எனும் எண்ணுகிறேன்.
இந்நாள் இணையத்தில் கர்ணாடகவிசைப் பொருள் விளக்குவதற்காக இணைப்புகள் sahityam.net, rasikas.org, karnatik.com, medieval.org என்று பற்பல பிறந்திருக்கின்றன. அவ்விணைப்பனைத்துமே ஆங்கிலமொழிமூலம் விளக்க முயல்கின்றன.
பழந்தமிழ் பிள்ளைகளான தென்னிந்தியமொழிகள் ஓரொன்றிற்கு ஆழமான உறவுள்ளவை ஆகும். இந்நிலையில் கன்னடப் பாட்டொன்று அதனிலிடம்பெறும் சொற்களையேக் கொண்டு மிக எளிதில் தமிழில் பெயர்க்க இயலும். அவ்வாறு மொழிபெயர்ப்பு தமிழருக்கு ஆங்கிலமொழிபெயர்ப்பைக் காட்டிலும் எளிதில் எட்டும்.
எடுத்துக்காட்டாக, “வான நீர் முங்க முங்கையில்” என வரி பிரபல தெலுங்குப்பாட்டொன்றில் இடம்பெருகிறது. அவ்வாறே “போதித்த சன்மார்க்க-வசனம் போங்குசெய்து சாதித்தானே”, “சந்தடியென்று மறந்தாயோ! இங்கில்லையோ! எதற்கு தயை வராதுடா? இராமச்சந்திரா!”, “அக்கரையுள்ள அழகிரிரங்கனின் … இராணி” என மறுமொழிப்பாட்டின் எளிமையான தமிழாக்கம் பலவும் தோன்றுகின்றன. இவையனைத்திலுமே ஆங்கிலமூலத்தைக் காட்டிலும் தமிழ்மொழிய்யாக்கமே சுலபம் என தெரிகிறது.
எனவே, மறுமொழிப்பாட்டின் பொருள் அறியவேண்டுவோர் தமிழராயிருப்பின், தமிழிலாக்கிப் பயில்வீர். அப்பயிற்சியினால் ஏளிதில் கற்பதோடல்லாமல் அப்பொருளை எளிதில் மறவாதிருப்பீர் என நம்புகிறேன்.